Als leidinggevende wil je je zorgprofessionals ondersteunen. Ook in de coronacrisis. Geef je het goed voorbeeld? Dan laat je zien dat het, ondanks hoge werkdruk, mogelijk is om goed voor jezelf te zorgen. Op deze pagina lees je hoe je de zorgprofessionals in je team zo goed mogelijk ondersteunt.

Ben je zorgprofessional?

Op de pagina Ik werk in de zorg  vind je meer informatie en tips om als zorgprofessional mentaal gezond te blijven. In de folder vind je specifieke tips voor crisisteams.

Zorg voor een ondersteunende (werk)omgeving 

  • Maak het mogelijk om ervaringen met elkaar te delen. Zowel tussen collega’s als met leidinggevenden. Deel zorgen, moeilijkheden en stressreacties met elkaar en manieren om daarmee om te gaan. Juist in deze periode is goed contact met collega’s belangrijk. Begeleiding van deze intervisiemomenten is mogelijk door een opgeleide coach of psycholoog uit het ziekenhuis.
  • Check bij elkaar hoe het gaat, op een vast moment van de dag. Aandacht voor elkaar helpt bij het vasthouden van een gevoel van saamhorigheid en gezamenlijke focus. Dat kan heel goed in teamverband.
  • Maak waar mogelijk gebruik van bestaande systemen, zoals peer support, een buddysysteem of een opvangteam. Zet wanneer het nodig is de bedrijfsarts, een vertrouwenspersoon of bedrijfspsycholoog in.

Erken gevoelens 

Zorg dat iedereen goed op de hoogte is van psychosociale effecten van lange tijd werken met veel stress. Geef aan dat gevoelens van onzekerheid, schuld, angst en stress normaal zijn in deze situatie. Benoem het gevoel van machteloosheid, boosheid of frustratie. En dat iedereen op een andere manier met de coronacrisis omgaat.

Maak ruimte om de privésituatie te bespreken

Ook buiten de werkomgeving kunnen medewerkers te maken krijgen met problemen. Met familie en vrienden die bezorgd zijn of een geliefde die ziek is. Maak en geef als leidinggevende de ruimte om dit met elkaar te bespreken.

Houd aandacht voor de basisbehoeften

Juist in deze uitzonderlijke periode is het belangrijk dat zorgprofessionals structuur in hun dagelijks leven houden. En een balans tussen werk en vrije tijd. Bespreek dit met je team en vraag na wat medewerkers nodig hebben om goed hun werk te kunnen doen. Zorg op de werkplek voor de basisbehoeften, zoals een ruimte om rustig te pauzeren en te eten en drinken. 

Geef betrouwbare informatie en bijscholingsmogelijkheden

Goede informatie is heel belangrijk. Maar soms is informatie over het coronavirus onvolledig of onduidelijk. Dit zorgt voor stress of onrust, onzekerheid of een gevoel van regieverlies. Blijf steeds de laatste informatie uit betrouwbare bronnen aanbieden. Leg daarnaast uit welke maatregelen genomen worden voor de veiligheid van de zorgprofessionals. Bied ook, indien mogelijk, korte (online) informatie aan om kennis en kunde over het virus te vergroten.

Probeer vroegtijdig te signaleren

Houd zicht op wat er speelt bij je medewerkers, ook in de thuissituatie. Zorgprofessionals kunnen zelf worden besmet met het coronavirus. Ga na of zorgprofessionals voldoende kunnen terugvallen op familie of vrienden. Stimuleer het onderhouden van sociale contacten.

Houd vooral aandacht voor de collega’s waarvan je weet dat zij persoonlijke moeilijkheden doormaken, kamp(t)en met mentale klachten, of geen sociale kring om zich heen hebben.

Organiseer tijdig toegang tot aanvullende ondersteuning

Bespreek de mogelijkheden voor aanvullende (mentale) ondersteuning. Zorg dat zorgprofessionals ook buiten werktijd weten waar die aanvullende ondersteuning te vinden is. Denk bijvoorbeeld aan de vertrouwenspersoon of bedrijfsarts, een psycholoog of coach.

Meer hulp

  • Contactpunt psychosociale ondersteuning voor zorgprofessionals. ARQ IVP heeft een speciaal contactpunt voor psychosociale ondersteuning zorgprofessionals tijdens de coronacrisis. Het contactpunt zorgprofessionals is 7 dagen in de week te bereiken tussen 8.30 -21.30 uur op telefoonnummer 088 330 55 00.
     
  • De Zelfscreener van ARQ IVP is een online vragenlijst. Hij bevat onder andere vragen over de door corona veranderde werksituatie. De uitslag laat zien of je energie en stress in balans zijn. Ook krijg je tips over ondersteuningsmogelijkheden. 
     
  • In het gratis te downloaden boek Zorgen voor Professionals staan meer tips voor zelfzorg tijdens en na de coronacrisis. Het boek is ook beschikbaar in 8 andere talen.
     
  • Deze leidraad voor leidinggevenden omschrijft beleidsadviezen en interventies om mentale klachten bij zorgmedewerkers te voorkomen. Deze is ontwikkeld door het Amsterdam UMCUniversitair Medisch Centrum, Trimbos-instituut, de V&VNVerpleegkundigen & Verzorgenden Nederland en de NVABNederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde.
     
  • Wil je als organisatie aan de slag met teamreflectie? Via het programma Waardigheid en Trots van Vilans kun je gratis materialen downloaden. Je vindt er een train-de-trainer handleiding, een werkboek voor zorgmedewerkers en presentaties met uitleg. 
     
  • Tips en adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals vind je op de website van het ministerie van Defensie. Bekijk ook de webinar.
     
  • Samen sta je sterker van CNV Zorg en Welzijn biedt extra ondersteuning voor medewerkers in zorg en welzijn die in het werk te maken krijgen met corona. Professionele coaches bieden op vrijwillige basis extra mentale coaching en een luisterend oor. Ze verwijzen als het nodig is door naar gespecialiseerde hulp.
     
  • Het Platform Stress de Baas is speciaal voor werkgevers en werknemers in de zorg en helpt je organisatie bij goed werkgeverschap. Het platform biedt specialistische kennis over werken onder stressvolle omstandigheden, zoals tijdens de coronacrisis.
     
  • Via PsyHAG vind je informatie over de psychische gevolgen van de coronacrisis. De kaderhuisartsen geven een actueel overzicht met informatie over zorg voor de zorgverleners. Er is ook informatie voor de patiënt en ondersteuningsmateriaal voor het werk van de huisarts en POH-GGZGeestelijke gezondheidszorg
     
  • De gratis bundel ‘Ethische dilemma’s in de zorg tijdens corona’ gaat in op voorbeelden uit de zorg van ingewikkelde besluitvorming, waarin visies en waarden botsen. De bundel geeft tips om te oefenen om het gesprek aan te gaan met jezelf, een collega of jouw team over dat ene besluit waar je nu nog van wakker kunt liggen.
     
  • Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst De KNMG heeft een ethische toolkit opgesteld met een praktisch stappenplan, columns en artikelen. Die kunnen je helpen om morele dilemma’s te analyseren en tot een goede afweging te komen.

  • De (concept) handreiking COVID-19 en werk biedt praktische tips voor werkgevers, werknemers, zelfstandig werkenden en zorgverleners hoe om te gaan met doorgemaakte corona infectie en werk. De handreiking wordt ontwikkeld door Stichting Centrum Werk Gezondheid, namens de Commissie Werk Gezondheid met steun van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZWMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid). 

  • Bekijk nog meer hulplijnen.