Je merkt misschien dat de agressie in je werk toeneemt. Mensen reageren sneller boos, schelden je uit of zijn niet meer voor rede vatbaar. Dat heeft impact op je werk, je werkplezier en je mentale gezondheid. Op deze pagina vind je meer informatie en tips hoe je kan omgaan met agressie van anderen.

In alle crises zien we verschillende fases in hoe mensen reageren op de situatie, zo ook in de coronacrisis. In de eerste fase is er meer eensgezindheid en verbondenheid. Mensen willen er samen de schouders onder zetten. Op dit moment zitten we in een andere fase van de crisis. Mensen voelen meer stress, angst of druk en worden sneller agressief. Meestal komt dat door een gevoel van wanhoop, frustratie of onzekerheid. Bijvoorbeeld omdat iemand zich zorgen maakt over zijn eigen gezondheid of die van een dierbare.

Soorten agressief gedrag

Mensen uiten op verschillende manieren hun agressie:

  • Met woorden, door bijvoorbeeld  schelden, beledigen, intimideren of bedreigen
  • Lichamelijk, bijvoorbeeld door vastgrijpen, een dreigende houding of slaan

Wat gebeurt er met mij als ik te maken krijg met agressie?

Je eerste reactie op agressie is instinctief om jezelf in veiligheid te brengen. Vaak reageert je lichaam al met kleine signalen wanneer iemand over je grenzen gaat. Je kan deze signalen opvatten als ‘waarschuwingssignalen’. Iedereen reageert anders op agressie. Voorbeelden van lichamelijke waarschuwingssignalen in een dreigende situatie zijn: 

  • Snellere, oppervlakkige ademhaling
  • Zweten
  • Trillen
  • Hartkloppingen
  • Duizeligheid
  • Verhoging van spierspanning
  • Bleek wegtrekken of rood aanlopen

Door je eigen waarschuwingssignalen te leren kennen, krijg je gemakkelijker controle over je eerste reactie op een heftige situatie. Eerste reacties zijn:

  • vechten (de confrontatie aangaan)
  • vluchten (uit de situatie weggaan)
  • verstarren (dichtklappen)

Wat kan ik doen bij agressief gedrag? 

Sta stil bij je eerste automatische reactie
Welke lichamelijke reacties merk je bij jezelf op? Ga na wat je eerste reactie is op agressief gedrag: vechten, vluchten of verstarren? 

Controle krijgen over je reactie
Probeer controle te krijgen over je eerste reactie met de volgende tips:

  • Merk op dat je lichamelijk reageert. Het is een signaal van je lichaam dat je goed moet opletten. Hoe eerder je je lichamelijke signalen leert herkennen, hoe makkelijker je jezelf kan kalmeren.
  • Kalmeer jezelf. Let op je ademhaling en de spanning in je lichaam. Adem rustig uit, en laat daarbij de spanning in je lichaam los.
  • Richt je aandacht vervolgens op de ander. Vraag jezelf af waarom iemand agressief reageert. Probeer je in te leven in de situatie van de ander. Agressie ontstaat vaak omdat iemand gefrustreerd is en zich wanhopig of machteloos voelt. Het helpt om te bedenken dat de agressie meestal niet persoonlijk is. 

Hoe verminder ik spanning bij de ander die ontstaat door frustratie over de situatie? 

  • Maak contact met de ander door actief te luisteren en vragen te stellen
  • Blijf beleefd en toon begrip voor de situatie van de ander
  • Geef duidelijk aan wat je voor de ander kan betekenen

Ik heb in mijn werk steeds vaker te maken met agressief gedrag. Meer hulp

Wanneer je in je werk vaker te maken krijgt met mensen die agressief reageren en je merkt dat je het lastig vindt om de spanning te verminderen, vraag dan hulp bij je leidinggevenden. Er bestaan veel trainingen om te leren omgaan met verschillende vormen van agressie. Bekijk ook het uitgebreide stappenplan in de folder ‘Omgaan met agressie’.

Tips voor nazorg na een agressieve situatie

Wanneer je het stressvolle gesprek hebt afgerond, is het verstandig de tijd te nemen om tot rust te komen. Hierbij helpen de volgende tips:

  • Zoek een rustige en veilige omgeving om op adem te komen. Het helpt als je bij collega’s je verhaal kwijt kan. Of bel een vriend of familielid.
  • Doe altijd een melding bij je leidinggevende. Je staat er niet alleen voor. Veel organisaties bieden nazorg wanneer je te maken krijgt met agressie en bedreigende situaties.

Meer hulp