Sneller boos door of na corona

Als je stress hebt, kan je sneller geïrriteerd of prikkelbaar raken. Je merkt aan jezelf dat je vaker boos bent of boos doet. Zeker als je spanningen opkropt. 

Misschien heb je er ook last van. Het duurt soms lang voordat je je weer rustig voelt. Boos zijn kost ook energie. Misschien weet je niet hoe je van die boosheid af komt. Daardoor voel je je machteloos. Als je boos bent geweest, heb je misschien spijt van wat je hebt gezegd of gedaan. 

Het is goed om te weten dat je niet alleen bent. Er zijn momenteel veel mensen die merken dat hun lontje korter is. Het coronavirus zal ons leven en werk nog wel even beïnvloeden. Het is goed om er eens bij stil te staan hoe het bij jou werkt. Lees hier waar je stress door boosheid of frustratie aan herkent en hoe je ermee om kan gaan. 

Signalen van boosheid en frustratie

Mentaal

  • Je merkt dat je veel terugkerende negatieve gedachten hebt
  • Je vraagt je af waarom jou dit allemaal overkomt. Het kan voelen alsof het juist bij jou tegenzit.
  • Je voelt je niet begrepen of verkeerd beoordeeld door anderen
  • Je weet niet hoe je weer invloed krijgt op de situatie en voelt je machteloos
  • Als je heel erg boos bent geweest, kan dit ook als een opluchting of een ontlading voelen
  • Je schaamt je of voelt je schuldig

Lichamelijk

Je voelt in je lichaam dat je boos of gespannen bent. Je hebt bijvoorbeeld last van:

  • Rugpijn, pijn in je schouders- of nekspieren, hoofdpijn of darm- of maagklachten
  • Knarsetanden
  • Heel warm hebben, zweten
  • Bonkend hart
  • Het gevoel dat je van binnen kookt en dat je je best moet doen om je boosheid binnen te houden. 

Gedrag
Wanneer je boos of gefrustreerd bent, herken je bij jezelf bijvoorbeeld het volgende gedrag:

  • Je voelt je rusteloos en daarom beweeg je heel veel en is het moeilijk om stil te zitten
  • Je zoekt afleiding door meer te gamen of harde muziek te luisteren 
  • Je probeert te ontspannen door alcohol te drinken of drugs te gebruiken
  • Je gaat sneller harder praten of schelden en vloeken
  • Je gooit vaker met spullen of er zijn al dingen kapot gegaan omdat je boos was
  • Je hebt jezelf niet meer onder controle en je doet een ander pijn. Bijvoorbeeld door slaan of schoppen

Wat merken anderen van je boosheid?

Ook anderen kunnen opmerken dat je gestrest bent door boosheid of frustratie. Ze zeggen bijvoorbeeld tegen je dat je:

  • Regelmatig negatief denkt
  • Steeds praat over bepaalde (negatieve) onderwerpen
  • Een dreigende en gespannen houding hebt
  • Vaak boos kijkt
  • Een opgefokte indruk maakt

Hoe herken ik boosheid?

Het is soms lastig om boosheid of een uitbarsting te voelen aankomen. Het was er opeens. Er zijn fases van opbouwende boosheid. Deze fases kunnen heel kort duren, waardoor het voelt alsof je ineens heel erg boos bent. Het helpt om de verschillende fases van boosheid te herkennen.

Opstartfase
Van een kleine gebeurtenis raak je al geprikkeld. Als je al gespannen bent, reageer je sterker op kleine gebeurtenissen.

Escalatiefase
Je windt je steeds meer op. Je wordt steeds bozer. De spanning in je lichaam neemt toe. Het lukt niet goed meer om helder na te denken.

Crisisfase
Je verliest de controle over je boosheid. Je boosheid bereikt een hoogtepunt. Je gaat misschien hard schelden of je reageert je af op spullen of mensen. Je ervaart machteloosheid, omdat het voelt alsof je niet meer jezelf bent.

Afbouwfase
Je lijkt weer rustiger te worden, maar je staat nog steeds op scherp. Door je boosheid heb je veel adrenaline in je lichaam. De adrenaline blijft lang zitten. Soms wel meer dan een uur na een uitbarsting. Een kleine gebeurtenis kan je weer heel boos maken.

Nafase
Je voelt je moe, verdrietig of schuldig. Of allemaal tegelijk. Je schaamt je voor wat er is gebeurd en wilt dit het liefst vergeten.

Tips bij omgaan met boosheid en frustratie

Herken jij (een aantal) van bovenstaande fases? En wil je graag weten wat je kan doen om uitbarstingen te voorkomen? Op de pagina stress vind je veel tips. Lees hier tips die helpen om met boosheid om te gaan.

  • Schrijf een week lang op hoe vaak je boos was. Wat gebeurde er?
  • Let ook op je lichaam. Wat valt je op?
  • Merk je patronen in je boosheid? Bijvoorbeeld dat het vaak gebeurt als je moe bent? Of als je over een bepaald onderwerp praat? Of juist nadat je wat hebt gedronken?
  • Vraag anderen wat zij hebben gemerkt de afgelopen tijd.
  • Maak afspraken met mensen: hoe kan iemand jou helpen om je boosheid te laten afnemen?
  • Doe ademhalingsoefeningen, zodat je minder oppervlakkig ademt.
  • Merk je merk dat je onrustig wordt, harder gaat praten of meer spanning in je lichaam hebt? Neem een time-out. Zo neem je letterlijk afstand. Ga iets doen wat afleiding geeft. Hierdoor kan je tot rust komen en weer beter logisch nadenken.
  • Kom na je time-out terug op wie je boos was of met wie je ruzie begon te krijgen. Bekijk of je al met elkaar in gesprek kan of dat een van jullie nog meer tijd nodig heeft.
  • Bied je excuses aan als dit nodig is. Maak het weer goed en wees mild voor jezelf en elkaar.

Merk je dat bovenstaande tips niet helpen? Zoek contact met je huisarts wanneer je je zorgen maakt over je boosheid of uitbarstingen.

Wat kan ik doen voor een ander die (vaak) boos is?

  • Zoek contact op een moment dat iemand tijd en ruimte heeft om in gesprek te gaan met jou. Als iemand al heel erg boos is, lukt het vaak niet om in gesprek te gaan.
  • Vertel wat je merkt, praat in de ik-vorm. ‘Ik zie…, ik merk dat…, ik voel me dan…’. Oordeel niet, maak geen verwijten. Luister naar de ander.
  • Maak samen afspraken, zoals het nemen van een time-out. Doe dit voordat het tot een woede-uitbarsting komt. Op tijd een time-out inlassen kan voorkomen dat de situatie uit de hand loopt. Als je de time-out op een goede manier gebruikt, is het een handig middel om ergere situaties te voorkomen.

Maak je je heel erg zorgen over iemand? Ben je bang dat iemand lichamelijk geweld gebruikt? Is er geen gesprek mogelijk? Neem dan contact op met je huisarts of Veilig Thuis (0800 - 2000).

Wat kan ik doen als mijn kind (vaak) boos is?

Het is heel normaal dat een kind zich gefrustreerd en boos voelt in deze tijd. Kinderen kennen vaak minder manieren om goed om te gaan met hun emoties. Ze hebben jou als ouder nodig.

Hoe ga jij zelf met boosheid om? Hoe ga je om met de boosheid van je kind? Wat laat je dan zien aan je kind? Sta hier eens bij stil. En praat eens met je kind over boos zijn. Tips voor een goed gesprek:

  • Praat met je kind op een moment dat je kind niet boos is en tijd heeft om even met jou te zitten. Het is belangrijk dat je zelf ook rustig bent als je het gesprek aangaat.
  • Luister naar je kind, vraag naar zijn of haar boosheid. Waar heeft je kind last van? Vaak zit er onder de boosheid ook een andere emotie, zoals verdriet of angst.
  • Hoe merkt je kind dat het boos wordt? Wat merk jij aan je kind?
  • Ga samen op zoek naar oplossingen, zoals afleiding zoeken.
  • Praat met andere ouders. Wat merken zij? Herkennen zij jouw situatie? En hoe gaan zij ermee om?

Loopt de boosheid vaak uit de hand en merken jullie dat er niet veel mogelijkheden meer zijn? Neem dan contact op met de schoolarts, Jeugdgezondheidszorg, een professional van het consultatiebureau, huisarts, een leraar/lerares of een opvoedprofessional (van een ouder & kind centrum).

Meer tips over boosheid bij kinderen

  • Het NJI geeft tips hoe je om kan gaan met spanningen thuis.
  • Op Opvoeden.nl lees je meer informatie en tips over het omgaan met gevoelens van kinderen.